Chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang (HSG)

Là phụ nữ, việc thụ thai và sinh con không phải là một quá trình đơn giản. Thay vào đó, nó yêu cầu các bộ phận khác nhau của cơ thể phải hoạt động bình thường để đạt được điều mà bạn muốn, bao gồm buồng trứng phải sản xuất trứng mỗi tháng (rụng trứng), ống dẫn trứng phải thông, để cho phép trứng đi qua và cuối cùng, tử cung cần phải ở trạng thái tốt.

Vô sinh ảnh hưởng đến khoảng 15% các cặp vợ chồng và được chẩn đoán khi không thể thụ thai sau 12 tháng thường xuyên quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ. Yếu tố nam (45%), bất thường quá trình rụng trứng (37%), và tổn thương ống dẫn trứng (18%) là những nguyên nhân phổ biến nhất gây vô sinh.

Khoảng 20% trong ​​tổng số các cặp vợ chồng vô sinh có nhiều đặc điểm gây vô sinh một lúc. Tổn thương ống dẫn trứng có thể do nội tại (viêm vòi trứng lên, bao gồm viêm vòi trứng dạng nốt ở eo) hoặc do các yếu tố bên ngoài (viêm phúc mạc, lạc nội mạc tử cung và phẫu thuật vùng chậu).

Ở 10% số phụ nữ vô sinh, bất thường khoang tử cung có thể là một nguyên nhân góp phần gây vô sinh. Các phát hiện bất thường về tử cung đã được ghi nhận ở 50% số phụ nữ gặp thất bại liên tiếp trong cấy phôi. Polyp nội mạc tử cung hoặc u xơ tử cung, được phát hiện như các khuyết tật lấp đầy hoặc bất thường thành tử cung bằng chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang, nằm trong số các kết quả chụp (HSG). HSG cũng có thể tiết lộ các tình trạng dính trong tử cung và các dị tật bẩm sinh.

Chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang là gì?

Việc chẩn đoán hình ảnh có ý nghĩa quyết định trong việc xác định nguyên nhân gây vô sinh nữ. Siêu âm qua ngả âm đạo (TVUS) là một kỹ thuật đầu tay, phổ biến. Siêu âm buồng tử cung vòi trứng nước muối hoặc cản quang có thể được sử dụng để kiểm tra thêm các kết quả bất thường. Siêu âm buồng tử cung vòi trứng cản quang (HyCoSy) đã được chứng minh là cực kỳ nhạy, đặc hiệu và chính xác trong việc phát hiện các bất thường ở tử cung như polyp.

Tuy nhiên, nó ít được sử dụng trong đánh giá các bất thường ống dẫn trứng. MRI có thể được sử dụng để kiểm tra các bất thường ống Müllerian bẩm sinh và để xác định bệnh tuyến cơ tử cung, u xơ tử cung và lạc nội mạc tử cung; tuy nhiên, chức năng của nó trong đánh giá ống dẫn trứng vẫn còn khá hạn chế.

Lợi ích của Chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang

Chức năng chính của HSG là đánh giá hình thái và khả năng hoạt động của ống dẫn trứng. Các ống dẫn trứng sẽ được nhìn thấy như những đường mỏng, mịn và mở rộng ở vùng ống dẫn trứng.

HSG thường là một thủ thuật cần thiết trên những phụ nữ gặp khó khăn khi mang thai. Nó cũng có thể hữu ích đối với một phụ nữ đã trải qua các vấn đề về thai nghén, bao gồm cả sẩy thai nhiều lần. Hơn nữa, HSG có thể giúp chẩn đoán nguyên nhân thực sự của vô sinh và đưa ra kế hoạch điều trị hiệu quả. Một số nguyên nhân phổ biến gây vô sinh bao gồm tắc ống dẫn trứng, u xơ tử cung, polyp tử cung, bất thường cấu trúc tử cung….

Tắc ống dẫn trứng có thể xảy ra ở một hoặc hai bên, biểu hiện là sự dừng đột ngột lưu thông chất cản quang biểu hiện bằng hình ảnh không mờ đầu xa vòi trứng. Dính quanh vòi giữ cho chất cản quang không chảy vào ổ bụng và tản ra tự do.

HSG cũng có thể được sử dụng để đánh giá các bất thường của buồng tử cung. Nó được cho là có độ nhạy cao (60–98%) nhưng độ đặc hiệu thấp (15–80%) trong việc phát hiện các bất thường ở tử cung, và, nội soi tử cung vẫn là phương pháp được ưu tiên để đánh giá cuối cùng.

Polyp, tăng sản nội mạc tử cung, u xơ dưới niêm mạc, dính trong tử cung và vách ngăn tử cung được đưa vào chẩn đoán phân biệt các bất thường làm đầy tử cung bằng HSG. Những kết quả này đòi hỏi nghiên cứu thêm bằng nội soi tử cung để xác nhận và có lẽ còn đè điều trị bệnh lý.

Trong trường hợp bạn đã trải qua phẫu thuật ống dẫn trứng, sau đó bác sĩ có thể đề nghị HSG để kiểm tra xem thủ thuật có thành công hay không. Đôi khi, bác sĩ có thể thực hiện HSG cho những bệnh nhân đã thắt ống dẫn trứng để đảm bảo rằng các ống đã được đóng lại một cách thích hợp. Thắt ống dẫn trứng là một thủ thuật để đóng cả hai ống dẫn trứng như một biện pháp để tránh thai. HSG cũng có thể giúp kiểm tra xem liệu việc thắt ống dẫn trứng có thành công hay không và các ống dẫn trứng đã đóng liệu có bị thông lại hay không.

Các lợi ích khác của thủ thuật chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang bao gồm;

• Ít hoặc không có biến chứng vì HSG là một loại thủ thuật xâm lấn tối thiểu
• Cung cấp thông tin hữu ích về các tình trạng liên quan đến các vấn đề mang tha
• Giúp thông các ống dẫn trứng bị tắc, do đó giúp bạn có thai trong tương lai.
• Tia xạ không còn trong cơ thể sau khi tiến hành kiểm tra bằng tia X.
• Tia X không liên quan đến bất kỳ tác dụng phụ nào trong phạm vi chẩn đoán điển hình của quy trình xét nghiệm HSG.

Cần chuẩn bị những gì cho xét nghiệm chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang?

Để đảm bảo rằng bệnh nhân không có thai và để tránh các bất thường dương tính giả làm đầy buồng tử cung và tắc nghẽn đầu gần ống dẫn trứng do dày nội mạc tử cung, việc điều trị nên được tiến hành vào thời điểm cuối chu kỳ kinh nguyệt. Một số bệnh viện có thể làm xét nghiệm thai thường quy trước khi điều trị; tuy nhiên, kỹ thuật này có tỷ lệ chi phí - lợi ích không thuận lợi.

Đôi khi, quy trình kiểm tra HSG có liên quan đến cảm giác đau và khó chịu. Trong trường hợp như vậy, bác sĩ có thể cho dùng một số loại thuốc giảm đau hoặc khuyến cáo sử dụng một loại thuốc giảm đau không kê đơn. Bạn nên uống những loại thuốc giảm đau này khoảng một giờ trước khi tiến hành thủ thuật.

Đau do HSG thường liên quan đến việc nắn chỉnh cổ tử cung, căng phồng buồng tử cung do bơm thuốc cản quang và kích ứng phúc mạc do thuốc cản quang tràn vào khung chậu. Cảm giác khó chịu thường lên đến đỉnh điểm vào thời điểm tiêm thuốc và sau đó bắt đầu giảm một cách nhanh chóng, hầu hết bệnh nhân báo cáo thuyên giảm khó chịu đáng kể sau 30 phút điều trị.

Nếu cần, bác sĩ cũng có thể cho dùng thuốc an thần. Điều này giúp bạn thư giãn và cảm thấy thoải mái, đặc biệt nếu bạn lo lắng về xét nghiệm này. Thuốc kháng sinh cũng có thể hữu ích; do đó bạn có thể uống trước hoặc sau khi làm thủ thuật để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Thời điểm tốt nhất để thực hiện xét nghiệm HSG là một vài ngày sau kỳ kinh nguyệt và ngay trước khi rụng trứng. Điều này nhằm đảm bảo rằng bạn không mang thai và giảm thiểu các nguy cơ lây nhiễm. Trong trường hợp bạn đã mang thai, điều cần thiết là phải thông báo cho bác sĩ, do thủ thuật này có thể gây nguy hiểm cho thai nhi. Ngoài ra, tránh làm xét nghiệm HSG nếu bạn đang bị bệnh viêm vùng chậu và chảy máu âm đạo bất thường.

Kiểm tra x-quang HSG liên quan đến việc sử dụng thuốc cản quang, có thể được tiêm vào cơ thể hoặc sử dụng qua đường uống. Thuốc cản quang giúp làm nổi bật hình ảnh một số mô và cơ quan xung quanh chúng. Tuy nhiên, nó không nhuộm các cơ quan. Thay vào đó, nó có thể bị hòa tan hoặc được dưa ra khỏi cơ thể qua đường nước tiểu. Trong trường hợp bạn có phản ứng dị ứng bất lợi với thuốc cản quang, điều quan trọng là phải thông báo cho bác sĩ để tránh các biến chứng.

Nếu bạn đang đeo bất kỳ kim loại nào như đồ trang sức trên người, bác sĩ có thể yêu cầu bạn tháo chúng ra. Điều này là do kim loại có thể làm thay đổi hình ảnh và kết quả khi chụp x-quang.

Chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang được thực hiện như thế nào?

Khi bạn đã sẵn sàng làm thủ thuật, bác sĩ sẽ dẫn bạn vào phòng kiểm tra. Sau đó, bạn sẽ được định vị bên dưới kính huỳnh quang trên bàn thao tác. Kính huỳnh quang dùng để chỉ thiết bị hình ảnh tia X giúp thu hình ảnh trong quá trình kiểm tra.

Bác sĩ phụ khoa hoặc bác sĩ X quang đều có thể thực hiện xét nghiệm HSG. Họ có thể kiểm tra tử cung của bạn bằng cách đưa mỏ vịt vào âm đạo. Mỏ vịt là một công cụ y tế được sử dụng khi kiểm tra tử cung giúp làm mở to lỗ vào.

Chuyên gia sẽ làm sạch cổ tử cung và đưa một dụng cụ được gọi là ống thông vào miệng cổ tử cung. Sau khi đã được làm sạch, họ sẽ tiến lấp đầy tử cung bằng một chất lỏng nhất định có chứa i-ốt qua ống thông. Mục đích của chất lỏng này là làm cho cơ quan nội tạng có thể được nhìn thấy thông qua máy chụp X-quang.

Thủ thuật này thường được hoàn thành trong khoảng 3-5 phút, Bác sĩ sẽ xem độ tương phản là nội dung màu trắng trên hình ảnh hiển thị trên màn hình máy tính. Nó cũng hiển thị đường viền tử cung khi dịch lỏng chảy từ ống thông vào tử cung và ống dẫn trứng. Khi chất lỏng đến ống dẫn trứng, nó sẽ làm nổi bật chiều dài thực và hiển thị hình ảnh các đầu vòi nếu vòi trứng thông.

Điều này thường giúp bác sĩ dễ dàng phát hiện bất kỳ bất thường nào trong buồng tử cung, bằng cách quan sát và nghiên cứu các hình ảnh về chuyển động của chất lỏng và bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể chỉ ra sự bất thường.

Trong quá trình làm thủ thuật, bác sĩ có thể thu được hình ảnh cả hai bên của tử cung và ống dẫn trứng. Điều này là nhờ thay đổi vị trí của người bệnh trên bàn. Bạn có thể bị đau nhẹ và cảm giác quặn bụng khi thuốc nhuộm chảy xuống ống dẫn trứng.

Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng xét nghiệm HSG không thích hợp để đánh giá buồng trứng và chẩn đoán lạc nội mạc tử cung. Ngoài ra, nó không thể phát hiện u xơ nằm bên ngoài nội mạc hoặc buồng hoặc phần cơ của tử cung.

Khi quá trình kiểm tra HSG hoàn tất, bác sĩ phụ khoa sẽ loại bỏ ống thông. Sau đó, bác sĩ sẽ kê một số loại thuốc để giúp giảm đau và ngăn ngừa nhiễm trùng trước khi bạn xuất viện. Ngay lập tức, bạn có thể quay lại các hoạt động thường ngày của mình. Tuy nhiên, một số bác sĩ có thể yêu cầu bạn tránh giao hợp ít nhất vài ngày.

Mong đợi những gì sau thủ thuật?

Bạn có thể tiếp tục bị đau quặn như những ngày hành kinh sau khi làm thủ thuật. Một số phụ nữ cũng có thể bị chảy máu âm đạo nhẹ hoặc tiết dịch âm đạo. Trong trường hợp chảy máu, các bác sĩ sẽ khuyên bạn nên sử dụng miếng lót thay vì tampon để ngăn ngừa nhiễm trùng trong giai đoạn này. Tuy nhiên, không phải phụ nữ nào trải qua HSG cũng sẽ gặp phải những vấn đề như vậy.

Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe tổng thể, một số bệnh nhân có thể bị buồn nôn và chóng mặt sau khi làm thủ thuật. Tuy nhiên, những tác dụng phụ này thường bình thường và có thể biến mất theo thời gian. Trong trường hợp bạn gặp phải các triệu chứng liên quan đến nhiễm trùng, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ ngay lập tức. Các triệu chứng này có thể bao gồm;

• Sốt cao
• Đau mãn tính và dai dẳng hoặc đau quặn
• Tiết dịch âm đạo có mùi hôi
• Ngất xỉu đột ngột
• Chảy máu âm đạo nhiều
• Buồn nôn và nôn

Thủ thuật HSG không nhằm mục đích thăm dò buồng trứng hoặc chẩn đoán lạc nội mạc tử cung, cũng như không có khả năng phát hiện các khối u xơ nằm bên ngoài khoang nội mạc tử cung, ở phần cơ của tử cung hoặc ở mặt ngoài của tử cung. Hình ảnh bên của tử cung và ống dẫn trứng thường thu được khi người phụ nữ thay đổi vị trí trên bàn. Sau HSG, một phụ nữ có thể tiếp tục các hoạt động bình thường ngay lập tức, tuy nhiên, một số bác sĩ sẽ khuyên cô ấy nên tránh hoạt động tình dục trong một vài ngày.

Sau khi thực hiện thủ thuật thành công, bác sĩ X quang hoặc bác sĩ phụ khoa sẽ gửi kết quả cho bác sĩ của bạn. Người đó sẽ cùng bạn kiểm tra kết quả xét nghiệm HSG để xác định vấn đề cơ bản. Dựa trên kết quả, bác sĩ có thể đề nghị một số cuộc khám kiểm tra tiếp theo hoặc yêu cầu làm thêm các xét nghiệm.

Các kết quả xét nghiệm HSG

Kết quả xét nghiệm HSG của bạn có thể giúp bác sĩ xác định xem bạn có bị tắc nghẽn trong ống dẫn trứng hoặc tử cung hay không, những điều này có thể khiến tinh trùng khó tiếp cận và thụ tinh với trứng.

Nó cũng cho phép bác sĩ phụ khoa kiểm tra hình dạng tử cung của bạn, điều này ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Đây là ý nghĩa của các kết quả xét nghiệm khác nhau:

Kết quả HSG bình thường

Nếu thuốc nhuộm dạng lỏng đi qua ống dẫn trứng của bạn và rò rỉ ra ngoài, kết quả xét nghiệm HSG của bạn là bình thường, cho thấy rằng không có sự tắc nghẽn nào cả. (Thuốc nhuộm sẽ tràn vào khoang bụng và được cơ thể bạn hấp thụ.)

Kết quả kiểm tra HSG bất thường

Nếu thuốc nhuộm dạng lỏng đi đến vị trí tắc nghẽn ở một trong các ống dẫn trứng hoặc trong tử cung của bạn, kết quả xét nghiệm HSG của bạn sẽ là bất thường. Phẫu thuật có thể giúp loại bỏ tắc nghẽn và tăng cơ hội thụ thai trong một số trường hợp. Trong một số trường hợp, đặc biệt nếu tắc nghẽn gây ra tổn thương hoặc sẹo cho ống dẫn trứng, bác sĩ có thể khuyên bạn nên thử thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Phẫu thuật hay cố gắng thụ tinh trong ống nghiệm là một lựa chọn cá nhân. Bác sĩ có thể hỗ trợ bạn cân nhắc giữa lợi ích và hạn chế của từng lựa chọn để xác định lựa chọn nào sẽ mang lại cho bạn cơ hội mang thai tốt nhất.

Nguy cơ và biến chứng của HSG

HSG là một trong những thủ thuật an toàn và đáng tin cậy. Nhưng dù sao đi chăng nữa, nó đôi khi vẫn đi kèm với một số nguy cơ và biến chứng, trong đó các vấn đề phức tạp hiếm khi xảy ra. Chúng bao gồm;

Nhiễm trùng vùng chậu:

Đây là vấn đề phổ biến và nghiêm trọng nhất liên quan đến thủ thuật HSG. Nó có thể xảy ra nếu bệnh nhân mắc bệnh ống dẫn trứng, bao gồm cả nhiễm trùng chlamydia trước đó. Mặc dù hiếm gặp, nhưng nhiễm trùng có thể tiến triển và gây ra những tổn thương cho ống dẫn trứng. Trong trường hợp như vậy, việc loại bỏ ống dẫn trứng có thể là cần thiết để ngăn ngừa các biến chứng. Do đó, nếu bạn có triệu chứng sốt hoặc đau ngày càng gia tăng và dai dẳng trong vòng hai ngày đầu tiên của HSG, bạn nên đi khám ngay lập tức.

Xem thêm thông tin về: "Những điều cần biết về Chlamydia"

Ngất xỉu

Tác dụng phụ thường gặp nhất của HSG là phản ứng thần kinh phế vị, biểu hiện nhịp tim chậm và hạ huyết áp, có khả năng gây ngất. Tình trạng này có thể xảy ra bất cứ khi nào. Hầu hết các trường hợp được giải quyết bằng các thao tác đơn giản bao gồm dừng thủ thuật và nếu khả thi, đặt bệnh nhân vào một tư thế Trendelenburg.

Phơi nhiễm bức xạ

Trong thủ thuật HSG, mức độ tiếp xúc với bức xạ là cực kỳ thấp, nó ít hơn so với các xét nghiệm về thận hoặc ruột. Việc tiếp xúc như vậy không phải lúc nào cũng gây hại, ngay cả khi bạn có thai sau đó trong cùng tháng. Tuy nhiên, nếu nghi ngờ có thai thì không nên làm thủ thuật HSG.

Dị ứng iốt:

Trong một số trường hợp hiếm hoi, một phụ nữ có thể bị dị ứng với chất cản quang i-ốt được sử dụng khi thực hiện xét nghiệm HSG. Vì vậy, điều cần thiết là phải thông báo cho bác sĩ nếu bạn bị dị ứng với iốt, hải sản hoặc thuốc cản quang tiêm tĩnh mạch. Để ngăn ngừa các phản ứng dị ứng với i-ốt, bác sĩ có thể thực hiện thủ thuật mà không cần sử dụng thuốc nhuộm có chứa i-ốt. Trong trường hợp bạn bị phát ban, sưng tấy hoặc ngứa ngáy sau thủ thuật, bạn nên đến gặp bác sĩ ngay lập tức.

Dù dị ứng thuốc cản quang ít phổ biến hơn khi truyền tĩnh mạch, nhưng, chúng cũng đã được ghi nhận. Đa số bệnh nhân có biểu hiện mày đay. Ở một bệnh nhân bị hen suyễn, một đợt phù mạch kèm theo co thắt phế quản sau khi thoát mạch đã được mô tả, trường hợp nàycần dùng epinephrine và Benadryl đường toàn thân.

Đốm máu:

Đôi khi, đốm máu có thể xuất hiện trong một đến hai ngày sau thủ thuật HSG. Vì vậy, cần thông báo cho bác sĩ nếu bạn bị chảy máu nhiều sau khi làm thủ thuật trừ khi đã được hướng dẫn khác.

Thoát mạch:

Thuốc nhuộm thoát ra ngoài cũng là một lý do để ngừng điều trị. Thoát mạch tiếp tục không suy giảm có thể làm tăng nguy cơ phản ứng toàn thân với thuốc cản quang, tăng nguy cơ nhiễm trùng và dẫn đến tắc mạch với thuốc cản quang dạng dầu.

Chi phí chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang

Chi phí xét nghiệm HSG không có bảo hiểm là bao nhiêu? Bạn có thể phải trả từ $ 500 đến $ 3.000 cho dịch vụ này. Số tiền chính xác được xác định bởi bác sĩ đa khoa của bạn và nơi bạn cư trú.

Các lựa chọn thay thế cho HSG

Các thủ thuật khác có thể cung cấp cho bác sĩ của bạn một số thông tin giống với HSG bao gồm:

• Nội soi ổ bụng: Thủ thuật phẫu thuật này yêu cầu gây mê toàn thân
• Nội soi tử cung: Phương pháp điều trị này có thể cung cấp một cái nhìn chi tiết về hình ảnh bên trong tử cung. Tuy nhiên, nó không thể xác định được ống dẫn trứng có bị tắc nghẽn hay không.
• Siêu âm: Siêu âm được sử dụng trong thủ thuật này để quan sát hình ảnh bên trong tử cung. Nó, giống như nội soi tử cung, không tiết lộ thêm bất cứ điều gì liên quan đến ống dẫn trứng.

Kết luận

Chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang (HSG) là một loại kỹ thuật chụp X-quang mà các bác sĩ sử dụng để quan sát tử cung và các ống dẫn trứng của người phụ nữ. Vòi trứng là cấu trúc dẫn trứng từ buồng trứng về tử cung. Phương pháp này sử dụng chất cản quang để làm cho tử cung và ống dẫn trứng có thể nhìn thấy được thông qua hình ảnh chụp X-quang. Nó cũng cho phép các bác sĩ phân tích và xác định vấn đề cơ bản, phát triển một kế hoạch điều trị hiệu quả.

HSG vẫn là xét nghiệm chẩn đoán đầu tay, thường được sử dụng nhất để kiểm tra sự thông thoáng buồng tử cung và ống dẫn trứng. HSG là một kỹ thuật đơn giản có thể được tiến hành như một thủ thuật ngoại trú. Bệnh nhân dung nạp tốt với phẫu thuật khi sử dụng chiến lược gây mê phù hợp kết hợp với an thần propofol.

Thuốc nhuộm được đi qua một ống hẹp trong quá trình kiểm tra. Ống này được đưa vào âm đạo và vào tử cung. Thuốc cản quang, sau đóm sẽ chảy vào ống dẫn trứng do tử cung và ống dẫn trứng được nối với nhau. Một chùm tia X liên tục (đèn huỳnh quang) được sử dụng để thu hình ảnh trong khi thuốc nhuộm di chuyển qua tử cung và ống dẫn trứng

Hình ảnh thu được có thể tiết lộ các vấn đề như chấn thương hoặc cấu trúc bất thường của tử cung hoặc ống dẫn trứng. Chúng cũng có thể tiết lộ một tình trạng tắc nghẽn, ngăn cản trứng đi qua ống dẫn trứng và vào tử cung. Sự tắc nghẽn này cũng có thể ngăn cản tinh trùng đi vào vòi trứng và kết hợp (thụ tinh) với trứng. Xét nghiệm này cũng có thể phát hiện các vấn đề bên trong tử cung làm suy giảm khả năng sinh sản.